Evo šta čitaju studenti na zahtjevnom kursu Harvarda, zanimljiva lista knjiga

Studenti koji žele pohađati Harvardov kurs Humanities 10 moraju proći dodatni prijemni ispit i podnijeti pisanu prijavu, iako su već primljeni na univerzitet. Kurs je namijenjen brucošima, ali mjesta ima samo za njih 90.

Naziv može zvučati kao uvod u humanističke nauke, no pred studentima je zahtjevan program. Kako je za Wall Street Journal pisala Pamela Paul, svake sedmice čitaju jednu opsežnu knjigu i redovno pišu eseje. Na kursu ne postoji mogućnost da se rad ocijeni samo kao prolaz ili pad. Digitalni uređaji su zabranjeni, a prisustvo se provjerava na svakom predavanju.

Drugi put otkrivaju mnogo višeŠest knjiga koje vrijedi pročitati dvaput, tada priča dobija puni smisao

Program počinje Homerovom „Odisejom“, nastavlja se kroz vrijeme sve do „Uliksa“ Jamesa Joycea, a završava povratkom Homerovoj „Ilijadi“. Između ostalih, studenti se susreću s djelima Montaignea, Shakespearea, Spinoze, Baldwina, Dantea i Platona. U tekstu se među djelima svjetske književnosti koja se spominju uz kurs navode i ona autorice Murasaki Shikibu, Sor Juane i Cao Xueqina.

Kurs nastao kao odgovor na pad interesa

Humanities 10 pokrenut je 2008. godine. Osmislili su ga profesori engleskog jezika i književnosti i priznati pisci Stephen Greenblatt i Louis Menand, kao Harvardovu verziju poznatog završnog seminara na Columbiji i programa Directed Studies na Yaleu. Jedan od ciljeva bio je odgovoriti na sve manji interes studenata za humanističke nauke. Iako je kurs relativno nov, njegov pristup povezuje se i s ranijim programima univerziteta.

Harvard je 1945. objavio izvještaj „Opće obrazovanje u slobodnom društvu“, u kojem se zagovaralo da svi studenti steknu zajedničku intelektualnu osnovu koja nije vezana za određenu profesiju ili specijalizaciju. Otprilike u isto vrijeme uveden je i dvosemestralni kurs Humanities 2: Ep i roman. Uprkos zahtjevnom programu, na vrhuncu popularnosti pohađalo ga je 850 studenata godišnje.

Za razliku od njega, Humanities 10 prima 90 brucoša. Konkurencija za mjesto privukla je pažnju javnosti, kao i spremnost primljenih studenata da pročitaju zadana djela, umjesto da se oslone na kratke sažetke koje izrađuje umjetna inteligencija.

Autor knjige „Duboki rad“ Cal Newport u videu govori o tome kako tehnološke prečice mogu promijeniti odnos prema iskustvu i radu. Kao primjere navodi korištenje društvenih mreža umjesto društvenog života, gledanje putopisnog videa umjesto putovanja te korištenje velikog jezičkog modela umjesto samostalnog pisanja. Prema tom viđenju, takve prečice mogu ukloniti kontekst i značenje aktivnosti.

Uz pojedine izuzetke, poput Baldwinovih eseja i tri epizode „Dekaloga“ Krzysztofa Kieślowskog, program obuhvata djela koja su nastala mnogo prije pokretanja kursa.

Literatura za jesen 2026:

- 8. septembar: Homer, „Odiseja“
- 15. septembar: Eshil, „Orestija“
- 22. septembar: Michel de Montaigne, „Eseji“
- 29. septembar: William Shakespeare, „Hamlet“
- 6. oktobar: Baruch Spinoza, „Teološko-politički traktat“
- 13. oktobar: Adam Smith, „Bogatstvo naroda“
- 20. oktobar: Jane Austen, „Emma“
- 27. oktobar: Mary Shelley, „Frankenstein“
- 3. novembar: Walt Whitman, izbor pjesama
- 10. novembar: Friedrich Nietzsche, „O genealogiji morala“
- 17. novembar: T. S. Eliot, „Pusta zemlja“
- 1. decembar: James Baldwin, „Vatra sljedeći put“ i „Bilješke rođenog sina“

Literatura za proljeće 2027:

- 26. januar: James Joyce, „Uliks“
- 2. februar: James Joyce, „Uliks“
- 9. februar: Virginia Woolf, eseji i priče
- 16. februar: Edith Wharton, „Kuća veselja“
- 23. februar: Friedrich Schiller, „Pisma o estetskom odgoju čovjeka“
- 2. mart: Ueda Akinari, „Priče o mjesečini i kiši“
- 9. mart: Giovanni Boccaccio, „Dekameron“
- 23. mart: Eihei Dōgen, „Riznica oka istinske dharme“
- 30. mart: Dante Alighieri, „Pakao“
- 6. april: Longo, „Dafnis i Hloja“
- 13. april: Platon, „Gozba“
- 20. april: Homer, „Ilijada“
- 27. april: Homer, „Ilijada“