Ruski bloger priveden u Crnoj Gori s vlastima RS-a planirao medijsku školu

Privođenje Mihaila Zvinčuka u Crnoj Gori ponovo je skrenulo pažnju na njegove ranije kontakte s institucijama Republike Srpske i planove za pokretanje medijske škole u Banjoj Luci. Osnivač ruskog kanala Rybar nalazi se pod sankcijama Evropske unije, koja je upozoravala da bi takva saradnja bila protivna sankcijama na čije se provođenje BiH obavezala.

Da je Zvinčuk priveden, u petak je potvrdio crnogorski premijer Milojko Spajić. Akciju je doveo u vezu s prethodnim upozorenjima o pokušajima destabilizacije Crne Gore hibridnim aktivnostima. Reuters je izvijestio da su privedeni i Zvinčukova supruga te još troje ruskih državljana.

hibridno djelovanje"Ribar" upecan u Crnoj Gori, akcija protiv ozloglašene ruske informacione mreže

Iz Rybara odbacuju navode o kršenju crnogorskih zakona. Tvrde da su u Crnoj Gori boravili legalno i da su planirali snimati manastir.

Dogovori u Banjoj Luci i upozorenje iz EU

O Zvinčukovim planovima u BiH Detektor je pisao u novembru 2024. godine. Prema tom izvještaju, tokom posjete Banjoj Luci u junu iste godine razgovarao je o saradnji s Draženom Višnjićem, tadašnjim direktorom Agencije za informaciono-komunikacione tehnologije RS-a.

Agencija je potvrdila Detektoru da radi na pripremi sporazuma s Rybarom. Jedan od njegovih ciljeva bilo je „otvaranje škole za moderne medije“, u okviru koje su bile predviđene obuke iz digitalnog novinarstva, multimedijalne produkcije, marketinga i društvenih medija, medijske etike te analize podataka.

Prema objašnjenju Agencije, prijedlog je došao od Rybara prilikom predstavljanja njegovih kapaciteta i mogućih oblika saradnje.

Na te planove reagovao je tadašnji glasnogovornik EU za vanjske poslove i sigurnost Petar Stano. U izjavi za Detektor upozorio je da bi saradnjom vlasti RS-a sa Zvinčukom i njegovim saradnicima bile prekršene postojeće sankcije Evropske unije, kojima se BiH obavezala pridružiti.

Ipak, nema potvrde da su dogovori o školi provedeni. Detektor je u februaru 2026. objavio da ona, barem zvanično, nije realizirana.

Bivši vojni prevodilac na čelu mreže kanala

Prije osnivanja Rybara Zvinčuk je bio kapetan i vojni prevodilac, a radio je i u pres-službi ruske vojske. Kanal je pokrenuo 2018. godine zajedno s programerom Denisom Ščukinom. Tokom rata protiv Ukrajine Rybar je stekao prepoznatljivost objavljujući vojne izvještaje, karte i analize iz proruske perspektive.

Govoreći za Washington Post u novembru 2024, Zvinčuk je tvrdio da mreža povezana s Rybarom obuhvata više od 250 kanala na 28 jezika. Odbacio je optužbe za miješanje u američke izbore, opisujući svoj projekt kao organizaciju koja štiti informacijske granice Rusije.

Američki State Department Rybar, međutim, dovodi u vezu s operacijama utjecaja na izborni proces u SAD-u. Kroz program Rewards for Justice nudi nagradu do deset miliona dolara za informacije povezane s tim aktivnostima.

State Department također navodi da Rybar dobija sredstva za ugovorene poslove od Rosteca, ruskog državnog odbrambenog konglomerata. Među saradnicima mreže navedeni su Mihail i Valerija Zvinčuk.

Iako realizacija medijske škole nije potvrđena, Rybar je nastavio pratiti događaje u BiH. Detektor je dokumentovao da su kanali te mreže u martu 2025. kritikovali postupanje Tužilaštva BiH prema Miloradu Dodiku, Radovanu Viškoviću i Nenadu Stevandiću. Odluke pravosudnih institucija predstavljali su kao poteze koji vode eskalaciji u regiji.