Ovaj film iz Jugoslavije bio je nominovan za Oscara, danas je opet aktuelan

Broj tri postao je jedan od prepoznatljivih simbola kampanje studentske liste „Studenti pobeđuju“ u Srbiji. Dok se pojavljuje na društvenim mrežama, fotografijama i videosnimcima, a pjesma „Tri poljupca hoću ja“ ponovo privlači pažnju, isti broj vraća u fokus i jedan jugoslavenski filmski klasik – „Tri“ Aleksandra Petrovića.

Ostvarenje iz 1965. godine nema veze s današnjom političkom kampanjom. Njegov naslov, međutim, povezuje dva sasvim različita konteksta: aktuelne izborne poruke i ratnu priču koja je prije više od šest decenija stigla do nominacije za Oscara.

Studentska lista na parlamentarnim izborima nastupa pod rednim brojem tri. Republička izborna komisija proglasila ju je 15. septembra, nakon čega je trojka sve prisutnija u objavama i kampanji.

Pjesma „Tri poljupca hoću ja“ pušta se na skupovima i dočecima studenata te prati sadržaje na društvenim mrežama. Njenim stihovima poigrao se i nosilac liste Ilija Srdanović. Kada mu je vraćen Instagram nalog, našalio se porukom: „Tri mreže ponovo imam ja“.

Broj se pokazuje i rukom, što bilježe fotografije i snimci, a o njegovoj ulozi u vizuelnom predstavljanju kampanje pisalo je i Vreme.

Petrovićev film pripada drugačijem vremenu i temi. Kroz tri ratne epizode prati jednog čovjeka koji se suočava sa smrću i moralnim izborima. Scenario su napisali Aleksandar Petrović i Antonije Isaković, prema motivima Isakovićevih djela „Velika deca“ i „Paprat i vatra“.

Glavne uloge tumačili su Velimir Bata Živojinović, Slobodan Perović, Senka Veletanlić i Voja Mirić. Za fotografiju je bio zadužen Tomislav Pinter.

Petrović je objašnjavao da je želio ispričati tri događaja iz života istog junaka, koji je u svakom neposredno uključen, ali ne interveniše. Iako se radnja odvija tokom Drugog svjetskog rata, smatrao je da film govori i o društvu u kojem je nastao.

Zanimale su ga „suštinske dileme čovjeka“, kao i moralna pitanja koja proizlaze iz određenog vremena i društvenih odnosa. Rat je u filmu prostor u kojem se otvaraju pitanja pomoći drugome, osude, oprosta i mogućnosti da se sačuva ljudskost kada je smrt stalno prisutna.

Veza ljubavi i smrti te način na koji historijske okolnosti određuju život pojedinca bili su među njegovim važnim autorskim interesovanjima. „Tri“ je vidio kao njihov nastavak i daljnji razvoj.

Pritom nije želio publici nametnuti jedno objašnjenje. Na njegovoj zvaničnoj stranici sačuvana je izjava prema kojoj bi na pitanje šta je htio reći filmom odgovorio da je to upravo ono što je svaki gledalac u njemu vidio i otkrio.

Priznanja su počela stizati već 1965. godine. U Puli je film osvojio Veliku zlatnu arenu za najbolji film, Zlatnu arenu za režiju i Zlatnu arenu za glavnu mušku ulogu. Potom je dobio glavnu nagradu na festivalu u Karlovim Varima, uz druga međunarodna priznanja.

Izabran je i za jugoslavenskog predstavnika u kategoriji najboljeg filma na stranom jeziku te se našao među nominovanim ostvarenjima na 39. dodjeli Oscara. Zvanična arhiva Akademije bilježi njegovu jednu nominaciju, kojom je predstavljao Jugoslaviju.

Nagradu nije osvojio. Oscar je te godine pripao filmu „Un uomo, una donna“ Claudea Leloucha.

Prema podacima sa zvanične stranice Aleksandra Petrovića, američka distribucija počela je 1966. godine. Na toj stranici „Tri“ je označen i kao prvi jugoslavenski film prikazan u Sjedinjenim Američkim Državama.

Njegov ugled potvrđen je 1979, kada je u anketi Jugoslavenskog filmskog instituta zauzeo drugo mjesto među najboljim filmovima u historiji jugoslavenske kinematografije. Ispred njega našli su se samo „Skupljači perja“, koje je također režirao Petrović.