Rusija gradi radar dometa 3.000 kilometara koji može nadzirati Evropu

Rusija je blizu završetka izgradnje velikog radarskog kompleksa u Kalinjingradu, eksklavi smještenoj između Poljske i Litvanije. Prema pisanju medija, novi sistem mogao bi značajno proširiti mogućnosti Moskve za nadzor evropskog zračnog prostora, objavio je Deutsche Welle.

Radar se gradi u blizini Gvardejska, a procjenjuje se da bi njegov domet mogao iznositi oko 3.000 kilometara. Takve mogućnosti omogućile bi praćenje velikog dijela Evrope, uključujući cijelu Ukrajinu, kao i ranije otkrivanje kretanja aviona i balističkih raketa.

Sigurnosni analitičar Vaidotas Malinionis objašnjava da je riječ o radarskom sistemu koji može detektovati ciljeve izvan neposrednog vidnog horizonta. Ipak, zasad nije poznato je li kompleks već spreman za operativnu upotrebu.

Prema pisanju britanskog Timesa, radar bi mogao imati i širu obavještajnu funkciju, uključujući prikupljanje podataka i ometanje elektronskih signala. Stručnjaci upozoravaju da bi njegovo stavljanje u funkciju moglo dodatno pojačati vojno nadmetanje Rusije i NATO-a u regiji Baltičkog mora.

Kalinjingrad kao rusko vojno uporište

Kalinjingrad već ima značajnu ulogu u ruskoj vojnoj strategiji. Pojedini izvori navode da bi Rusija na tom području mogla rasporediti do 100 nuklearnih bojevih glava, ali takve tvrdnje nisu potvrđene.

Satelitski snimci, prema navodima njemačkih medija, ukazuju i na izgradnju novih skloništa za borbene avione, kao i na moguće operativne položaje sistema protivzračne odbrane S-400.

Latvijska geopolitička analitičarka Evija Djatkovica upozorava da bi dodatno jačanje ruskih vojnih kapaciteta moglo potaknuti novu fazu naoružavanja u regiji i povećati rizik od sukoba.

NATO razvija nove sisteme za nadzor

Paralelno s jačanjem ruskih kapaciteta, i članice NATO-a razvijaju nove tehnologije za nadzor i prikupljanje obavještajnih podataka.

Njemačka, u saradnji s kompanijom ICEYE, razvija satelite opremljene radarom sa sintetičkom aperturom (SAR). Ova tehnologija omogućava snimanje i praćenje vojnih položaja, objekata i kretanja trupa čak i tokom noći i u nepovoljnim vremenskim uslovima.

Prvi sateliti trebali bi biti lansirani početkom 2027. godine, a njihovi podaci koristit će se i za potrebe NATO-ovog istočnog krila.

Iako bi novi ruski radar mogao predstavljati značajnu obavještajnu prednost za Moskvu, Malinionis upozorava i na njegovu ranjivost. Zbog velikih dimenzija, takav objekat mogao bi biti relativno lako uočljiv i predstavljati potencijalnu metu u slučaju sukoba.