Kineski mediji kritikuju japansku seriju zbog lošeg prikazivanja Kine

Druga sezona japanske televizijske serije „Vivant“, u kojoj igraju poznati japanski glumci i čija je produkcija realizovana uz veliki budžet, emituje se na televiziji TBS te privlači veliku pažnju publike. Seriju, prema navodima, prati i japanska premijerka Sanae Takaichi. Iako je gledanost ostala visoka, sadržaj serije izazvao je oštre kritike kineskih medija.

U seriji je kineska tajna organizacija prikazana kao „zaostala“, čime se, prema ocjeni autora, pravi kontrast s japanskim obavještajnim službama, koje su predstavljene kao znatno naprednije. 

Vijeće sigurnosti UN-aKina poziva na unapređenje pregovora Sjedinjenih Američkih Država i Irana

Pojedine scene prikazuju kineske obavještajce kako odsijecaju prste i ubadaju japanske agente u stomak. Autor teksta ocjenjuje da takvi prikazi podsjećaju na metode mučenja koje je japanska vojska koristila nad kineskim borcima tokom rata, te tvrdi da serija iskrivljuje historijske činjenice i podstiče neprijateljstvo prema Kini.

Tekst također kritikuje prikaz djelovanja japanskih snaga u inostranstvu i, kako se navodi, zamagljivanje granica njihovih ovlaštenja. U jednoj sceni, obavještajni oficir japanskih Snaga samoodbrane bježi avionom i poručuje kineskim pripadnicima: „Ako ovaj avion bude napadnut, samo sačekajte da Zapad pokrene veliku ofanzivu i slomi vas.“

Mišljenja japanske publike o seriji su podijeljena. Dok pojedini gledaoci smatraju da ona podstiče neprijateljstvo prema Kini, drugi ukazuju na ono što vide kao dvostruke standarde u kritikama japanskih filmova. Oni porede seriju s kineskim ostvarenjima „731“ i „Dead to Rights“, kao i filmovima i televizijskim serijama o masakru u Nankingu, koje smatraju antijapanskim.

Autor teksta, međutim, pravi jasnu razliku između tih ostvarenja i serije „Vivant“, navodeći da su filmovi poput „731“ i „Dead to Rights“ zasnovani na historijskim događajima te da prikazuju zločine počinjene tokom japanske agresije, s ciljem očuvanja sjećanja na žrtve i sprečavanja ponavljanja takvih tragedija.

Sporna sredstva za „kognitivno ratovanje“

Kritika se zatim proširuje na ukupnu japansku politiku prema historijskom naslijeđu. Prema navodima teksta, japansko Ministarstvo vanjskih poslova od 2015. godine izdvojilo je više od 56 milijardi jena (gotovo 2,4 milijarde juana) za aktivnosti predstavljene kao „širenje strateških informacija u inostranstvu“, koje autor ocjenjuje kao pokušaje iskrivljavanja historije japanske agresije na Kinu.

U tekstu se navodi i da je japansko Ministarstvo vanjskih poslova u prijedlogu budžeta za fiskalnu 2027. godinu predvidjelo posebna sredstva za upotrebu vještačke inteligencije u odgovoru na „kognitivno ratovanje“. Prema opisu autora, plan uključuje razvoj vladinog sistema zasnovanog na velikim jezičkim modelima američkog porijekla, koji bi se koristio za komunikaciju s inostranstvom. Autor izražava zabrinutost da bi se takve tehnologije mogle upotrijebiti za širenje spornih historijskih narativa.

Tekst istovremeno kritikuje pojedine poteze japanskih desničarskih krugova u vezi s udžbenicima historije. Kao primjere navodi ublažavanje izraza koji se odnose na japansku agresiju u Kini, zamjenu izraza „masakr u Nankingu“ formulacijom „incident u Nankingu“ te pokušaje opravdavanja japanskih ratnih zločinaca.

Autor smatra da se narativi o „kineskoj prijetnji“ koriste za opravdavanje ustavnih promjena i vojnog jačanja Japana, dok se istovremeno nastoji da se Japan predstavi prvenstveno kao žrtva Drugog svjetskog rata. U tom kontekstu, tekst povezuje prikaze iz serije „Vivant“ sa širim sporovima o historijskom sjećanju, udžbenicima i upotrebi vještačke inteligencije u javnoj komunikaciji.

Bivši japanski premijer Shigeru Ishiba nedavno je, prema navodima teksta, izjavio: „Apsolutno ne postoji takva stvar kao što je ‘Kina napada Japan’. Jasno je da je Japan bio taj koji je započeo rat, što je rezultatiralo desetinama miliona smrtnih slučajeva.“

Na kraju, autor upozorava da bi potiskivanje kritičkih glasova i širenje iskrivljenih historijskih narativa moglo produbiti neprijateljstvo i povećati rizik od budućih sukoba.