Istanbul vraća džamiju iz vremena Sulejmana Veličanstvenog nakon 70 godina

Gotovo sedam decenija nakon što je nestala s historijske panorame Istanbula, džamija iz vremena Sulejmana Veličanstvenog ponovo se gradi na obali Bosfora. Nekadašnje mjesto molitve, povezano s osmanskom palačom Topkapi, vraća se u gradski prostor zahvaljujući projektu obnove historijskog naslijeđa.

Džamija Bostancilar Tabhanesi, poznata i kao džamija Yedekciler, nalazi se u istanbulskoj četvrti Sarayburnu, izvan morskih zidina palače Topkapi, između Sarayburnua i Ahirkapija. Izgrađena je za vrijeme vladavine sultana Sulejmana Veličanstvenog, a služila je bolesnim vrtlarima koji su radili u osmanskoj palati.

Sudbinu ovog vjerskog objekta promijenila je modernizacija grada. Tokom pedesetih godina prošlog vijeka džamija je srušena u sklopu izgradnje obalne saobraćajnice, koja je značajno izmijenila izgled obale i historijsku panoramu tog dijela Istanbula.

Načelnik općine Fatih Mehmet Ergun Turan izjavio je za agenciju Anadolu da je ova džamija bila jedina smještena neposredno izvan morskih zidina Istanbula.

- Kada bi se iz Uskudara ili morskim putem prelazilo na ovu stranu, ovo je bila prva džamija čija bi se munara ukazala pred očima, kazao je Turan.

Prema njegovim riječima, objekat je počeo propadati tridesetih godina prošlog vijeka, dok je munara srušena tokom četrdesetih. Izgradnjom obalne saobraćajnice pedesetih i šezdesetih godina džamija je potpuno nestala.

Ipak, njeno postojanje nije izbrisano iz historijskih zapisa. Fotografije, arhivski dokumenti, stare karte i bakrorezi omogućili su istraživačima da utvrde njen nekadašnji položaj i stvore osnovu za obnovu.

- Danas nam je veliko zadovoljstvo što ovu džamiju vraćamo u vizuru Istanbula, nakon gotovo 100 godina, izjavio je Turan.

Projekt obnove predvodi općina Fatih, s ciljem vraćanja izgubljenih historijskih objekata u kulturni pejzaž grada. Prema riječima Turana, radovi na džamiji Bostancilar Tabhanesi dio su šireg nastojanja da se sačuva i obnovi arhitektonsko naslijeđe koje je nestalo tokom urbanističkih preobrazbi Istanbula.

Turan je naveo da se obnova džamija finansira donacijama, a ne javnim sredstvima. Do sada je, prema njegovim riječima, završena rekonstrukcija osam džamija, dok je obnova još deset sličnih objekata u toku.

Povratak džamije Bostancilar Tabhanesi tako predstavlja više od obnove jednog vjerskog objekta. Riječ je o pokušaju da se u savremeni Istanbul vrati dio njegove nekadašnje slike, izgubljen u periodu kada su saobraćaj i širenje grada imali prednost nad očuvanjem historijskih građevina.