AI za šest sati dešifrovao Napoleonovu poruku staru 217 godina

Šifrovani dokument iz Napoleonovog doba, koji je više od dva stoljeća čekao na potpuno dešifrovanje, konačno je dobio smislen sadržaj. 

Inženjer Carter Church uz pomoć vještačke inteligencije uspio je za oko šest sati rekonstruisati poruku nastalu po nalogu Napoleona Bonaparte 1809. godine.

Riječ je o izvještaju koji je iz štaba Eugènea de Beauharnaisa, tadašnjeg vicekralja Italije, poslan francuskom generalu Augusteu de Marmontu. Dokument nije napisao Napoleon lično, već je nastao po njegovom naređenju i sadržavao povjerljive informacije o rasporedu vojnih snaga.

Church, inženjer kompanije za sajber sigurnost SentinelOne, objavio je da je za dešifrovanje koristio model GPT-6 Astra kompanije OpenAI. Vještačka inteligencija najprije je analizirala fotografiju dokumenta, a zatim pokušala rekonstruisati sistem kojim su zapisani šifrovani znakovi.

Poseban problem predstavljalo je 175 ručno nacrtanih simbola. Model je prvo morao utvrditi koji znakovi predstavljaju ista slova, odnosno pronaći obrazac iza šifre homofone zamjene. Nakon toga je koristio programski kod i historijske podatke kako bi provjerio dobijene rezultate.

„Astra je podijelila sliku dimenzija 1.202 x 1.836 piksela na redove, pročitala znakove, utvrdila koji od 175 ručno crtanih simbola predstavljaju isti znak napisan dvaput, i tek tada počela s razbijanjem šifre“, napisao je Church.

Dokument je godinama privlačio pažnju istraživača, ali raniji pokušaji nisu doveli do potpunog otkrivanja njegovog sadržaja. Nakon AI analize, poruka je otkrila informacije o položajima i brojnosti bavarskih, poljskih i francuskih jedinica u trenutku kada se Evropa približavala novom velikom sukobu.

Podaci su bili posebno važni za Marmonta, čije su francuske snage bile raspoređene u Dalmaciji. U slučaju austrijskog napada postojala je opasnost da ostanu odsječene od ostatka francuske vojske.

Napoleon je 16. marta naredio Eugèneu da Marmontu dostavi informacije o položajima glavnih francuskih i savezničkih snaga. Poruka je morala biti šifrovana i povjerena pouzdanom oficiru.

Na osnovu podataka pronađenih u dešifrovanom tekstu, Church je dokument vremenski smjestio na kraj marta 1809. godine, otprilike dvije sedmice prije austrijske ofanzive.

Istraživanje je dodatno dokumentovao 18. septembra, kada je objavio transkript, šifrantske tabele i programske skripte kako bi drugi istraživači mogli provjeriti i ponoviti postupak.

Njegovo rješenje pregledao je i Satoshi Tomokiyo iz Tokija, istraživač koji vodi stranicu „Cryptiana“, te ga označio kao riješeno.

Slučaj pokazuje i koliko se način rada s historijskim izvorima mijenja. Dokument koji je decenijama predstavljao neriješen problem za istraživače sada je, uz kombinaciju analize slike, programiranja i historijskih podataka, dobio čitljiv sadržaj za svega nekoliko sati.