Sunčev sistem mogao bi dobiti još jednu patuljastu planetu iza Plutona

Naučnici su pomoću teleskopa u Čileu otkrili ledeno tijelo koje kruži oko Sunca iza Plutona i koje bi se moglo pridružiti malobrojnoj grupi patuljastih planeta u našem Sunčevom sistemu.

Istraživači su naveli da kandidat, nazvan 2026 ED138, ima procijenjeni prečnik između približno 600 i 1.500 kilometara te da kruži na udaljenosti od Sunca oko 46 puta većoj od udaljenosti Zemlje. Poređenja radi, Pluton kruži na prosječnoj udaljenosti od Sunca oko 40 puta većoj od Zemljine.

"Martian Moons eXploration"Japanska sonda na Zemlju donosi uzorke Marsovog mjeseca Fobosa

Tijelo je uočeno pomoću nove opservatorije Vera C. Rubin, smještene na vrhu planine Cerro Pachón u centralnom Čileu. Teleskop je zajednički projekt američke Nacionalne fondacije za nauku i Ministarstva energetike SAD-a, prenosi Reuters.

Pet patuljastih planeta

Potrebna su dodatna posmatranja kako bi se potvrdilo da je riječ o patuljastoj planeti.

Ako to bude potvrđeno, 2026 ED138 pridružit će se grupi od pet patuljastih planeta koje priznaje Međunarodna astronomska unija, svjetsko tijelo nadležno za klasifikaciju nebeskih tijela. To su Pluton, Eris, Haumea i Makemake, koji kruže iza Neptuna, najudaljenije planete od Sunca, te Ceres, koji se nalazi u glavnom asteroidnom pojasu između Marsa i Jupitera.

Na osnovu trenutnih podataka, 2026 ED138 bio bi među najvećim patuljastim planetama.

- Za mene ovo pokazuje da nas uz opservatoriju Rubin i druge teleskope čeka još mnogo uzbudljivih otkrića, rekao je astrofizičar Matt Holman iz Centra za astrofiziku Harvard & Smithsonian, koji je prvi uočio 2026 ED138.

Pluton je dugo smatran devetom i najudaljenijom planetom Sunčevog sistema, ali ga je Međunarodna astronomska unija 2006. godine reklasificirala u patuljastu planetu jer nije ispunjavao njenu formalnu definiciju planete. Pluton i novi kandidat za patuljastu planetu nalaze se u ledenom području Sunčevog sistema nastanjenom različitim ledenim tijelima.

Još postoje nepoznanice o veličini i sastavu tijela 2026 ED138. Da bi se neko tijelo smatralo patuljastom planetom, mora imati dovoljno veliku masu da ga vlastita gravitacija oblikuje u približno kuglast oblik. Čini se da 2026 ED138 ima dovoljnu masu za to, ali potrebna su dodatna posmatranja.

- Najvažnije što trebamo uraditi jeste utvrditi fizičku veličinu tijela 2026 ED138, rekao je Holman.

Moćan teleskopski sistem

- Kada posmatramo teleskopom Rubin, vidimo Sunčevu svjetlost koja se odbija od tog tijela, rekao je Holman. "Manje tijelo koje bolje reflektira svjetlost izgledalo bi jednako sjajno kao veće tijelo koje slabije reflektira svjetlost. Srećom, posmatranjem na dužim talasnim dužinama, pomoću opservatorije poput ALMA-e, možemo otkriti zračenje koje emitira samo tijelo", što pomaže u mjerenju njegove veličine.

ALMA, odnosno Atacama Large Millimeter/submillimeter Array, moćan je teleskopski sistem koji se također nalazi u Čileu.

Otkriće je objavljeno na naučnom skupu u Spokaneu, u američkoj saveznoj državi Washington.