Kako je Španija dobila gradove u Africi i zašto su među najosjetljivijim granicama EU?

Na samom sjeveru Afrike, okruženi teritorijom Maroka, nalaze se dva grada koja zbunjuju mnoge putnike – Ceuta i Melilla. Iako se geografski nalaze na afričkom kontinentu, oni pripadaju Španiji i predstavljaju jedne od najneobičnijih teritorijalnih posebnosti u Evropi.
Njihov status rezultat je višestoljetne historije. Ceutu je 1415. godine osvojio Portugal, a nakon razdvajanja Portugala i Španije u 17. stoljeću ostala je pod španskom krunom. Melillu je Španija zauzela 1497. godine, u periodu kada su evropske sile širile svoje utjecaje duž obale sjeverne Afrike.
Kada je Maroko stekao nezavisnost 1956. godine, počeli su zahtjevi da mu se vrate Ceuta i Melilla. Rabat ih i danas smatra svojom teritorijom, dok Madrid tvrdi da su gradovi sastavni dio Španije već stoljećima i da njihov status nije predmet pregovora.
Danas Ceuta i Melilla imaju poseban položaj unutar Španije – status autonomnih gradova. Kao dio Španije, one su povezane s Evropskom unijom, ali njihov položaj donosi i posebna pravila koja ih razlikuju od ostatka španske teritorije.
Posebno zanimljiv je njihov odnos prema šengenskom prostoru. Iako Ceuta pripada Španiji, članici Šengena, putovanje iz ove enklave prema evropskom kopnu nije potpuno isto kao kretanje između drugih šengenskih područja. Za ove teritorije vrijede posebna pravila, pa osobe koje iz Ceute ili Melille putuju prema španskom kopnu ili drugim dijelovima šengenskog prostora u pravilu prolaze dodatne granične kontrole.
Upravo zbog svog položaja, Ceuta i Melilla godinama su i jedna od najosjetljivijih tačaka na vanjskoj granici Evropske unije. Visoke ograde, nadzor i stroge kontrole postale su simbol složenog spoja historije, migracija i evropske politike.
Ipak, iza političkih sporova i graničnih pitanja, ova dva grada ostaju jedinstvena mjesta gdje se susreću evropski i afrički utjecaji – od arhitekture i kulture do svakodnevnog života njihovih stanovnika. Njihova priča podsjeća da granice na kartama često kriju mnogo složeniju prošlost nego što se na prvi pogled čini.

Podsjećamo, 60 hiljada marokanskih migranata izvršilo je “invaziju” na Ceutu, oborivši zaštitne ograde u pokušaju da preplivaju do španskog kopna i na taj način se domognu evropskog tla. 
Lokalni mediji također su objavili da je najmanje 34 osobe poginulo pokušavajući preplivati put od Maroka do Ceute.

Uslijedila je reakcija španske vojske, nakon čega je velik broj migranata vraćen u Maroko.

U međuvremenu, Italija je saopćila da suspenduje primjenu bezgraničnog šengenskog režima Evropske unije sa Španijom, kao odgovor na masovne prelaske migranata u špansku enklavu Ceutu.
Iako Italija nema kopnenu granicu sa Španijom, ova mjera će uticati na osobe koje između dvije zemlje putuju avionom ili brodom.
Italijansko Ministarstvo unutrašnjih poslova saopćilo je u izjavi da je sa Parizom također dogovoreno jačanje kontrole duž kopnene granice između Francuske i Italije.