Juni u Španiji drugi najtopliji od 1961., gotovo 900 smrti povezano s vrućinama

Španska državna meteorološka agencija Aemet ocijenila je mjesec juni kao "izuzetno vruć", dok su izmjereni podaci ukazali na to da se radi o drugom najtoplijem mjesecu od 1961. godine. Prosječna temperatura na području kopnene Španije iznosila je 23,2 stepena Celzijusa, što je za 3,2 stepena više od prosjeka za period 1991–2020. Jedino je juni 2025. godine, s prosječnom temperaturom od 23,6 stepeni, bio topliji u historijskoj seriji Aemeta, koja počinje 1961. godine.

Prema procjenama sistema za praćenje smrtnosti MoMo, visoke temperature uzrokovale su oko 900 smrtnih slučajeva, prenosi Euronews.

TOPLOTNI TALAS Obaranje rekorda: Španija pred najtoplijim junskim danom u historiji

Toplotni val koji je obilježio kraj mjeseca oborio je nekoliko dnevnih temperaturnih rekorda. Dana 22. i 23. juna zabilježena su dva najtoplija junska dana u Španiji od najmanje 1950. godine. Agencija je ovaj period opisala kao „izvanredan“ zbog njegovog intenziteta, trajanja i geografskog obuhvata, posebno na sjeveru zemlje, gdje su oboreni brojni temperaturni rekordi.

Ekstremne vrućine imale su i značajan utjecaj na zdravlje stanovništva. Sistem za svakodnevno praćenje ukupne smrtnosti (MoMo), kojim upravlja Ministarstvo zdravstva, privremeno procjenjuje da je tokom mjeseca gotovo 900 smrtnih slučajeva povezano s visokim temperaturama. Više od 600 tih smrti zabilježeno je tokom sedmice u kojoj je trajao toplotni val.

Pošto konačni podaci za posljednje dane juna još nisu uneseni, sistem je do ovog utorka procijenio 892 smrtna slučaja, što ovaj juni čini drugim mjesecom s najvećim brojem smrti povezanih s vrućinama otkako se evidencija vodi od 2015. godine.

Sistem MoMo ne evidentira direktno smrtne slučajeve koji su službeno potvrđeni kao posljedica vrućine. Umjesto toga, izračunava višak smrtnosti poredeći stvarni broj umrlih s očekivanim brojem za određeni period te taj višak povezuje s epizodama potencijalno opasnih temperatura.

Toplotni val koji je zahvatio veći dio kopnene Španije i Balearska ostrva između 22. i 24. juna dio je sve izraženijeg trenda. Toplotni valovi nisu samo češći i intenzivniji, već se pojavljuju sve ranije tokom godine i produžavaju trajanje ljeta.

Podaci Aemeta pokazuju da su između 1975. i 2000. godine na području kopnene Španije zabilježena samo dva toplotna vala u junu. U periodu od 2000. do 2025. godine taj broj porastao je na deset.

Stručnjaci ovu pojavu povezuju s globalnim zagrijavanjem uzrokovanim emisijama stakleničkih plinova, prije svega zbog upotrebe fosilnih goriva. Činjenica da su dva najtoplija juna u historiji mjerenja zabilježena upravo u posljednje dvije godine odražava trend prisutan širom svijeta, gdje se temperaturni rekordi obaraju sve češće, a posljednje godine spadaju među najtoplije ikada zabilježene.