Zabranjen u hotelima i javnom prijevozu, a u Kambodži simbol prestiža

U Kambodži je sezona duriana, tropskog voća poznatog po intenzivnom mirisu i bodljikavoj kori, poseban događaj. Ovo voće u mnogim dijelovima jugoistočne Azije nazivaju „kraljem voća“, a njegov okus jedni opisuju kao izuzetnu deliciju, dok drugi ne mogu podnijeti ni njegov miris.

Upravo je ta suprotnost dio njegovog šarma. Durian izvana izgleda neugledno i teško je ignorisati njegov miris, ali se ispod debele, bodljikave kore nalazi mekano, kremasto meso karakterističnog slatkastog okusa.

Miris koji odbija, okus koji osvaja

Intenzivan miris duriana posljedica je različitih sumpornih spojeva. Nekima podsjeća na truli luk, dok ga drugi opisuju kao kombinaciju slatkih i fermentisanih aroma.

Zbog snažnog mirisa unošenje duriana zabranjeno je u brojnim hotelima, avionima i sredstvima javnog prijevoza širom Azije.

Ko ipak odluči da ga proba, nakon otvaranja kore dočeka sasvim drugačiji doživljaj. Unutar ploda nalaze se segmenti blijedožutog mesa kremaste, gotovo pudingaste teksture.

Okus može biti veoma složen – od nota karamele i vanilije do badema, uz blagu gorčinu kod pojedinih sorti. Upravo veliki kontrast između mirisa i okusa jedan je od razloga zbog kojih durian ima toliko vjerne ljubitelje.

Kampot, središte kambodžanskog duriana

Iako se durian uzgaja u različitim dijelovima Kambodže, pokrajina Kampot na jugu zemlje smatra se jednim od najpoznatijih područja njegove proizvodnje.

Kampot je poznat i po papru, a kombinacija klime i tla pogoduje uzgoju ovog tropskog voća. Na manjim porodičnim farmama farmeri koriste tradicionalne metode uzgoja, dok se dio plodova bere ručno.

Koliko je durian važan za ovaj kraj pokazuje i veliki spomenik u obliku duriana koji se nalazi na kružnom toku u centru grada Kampota.

Za brojne lokalne proizvođače ovo voće nije samo dio tradicije nego i važan izvor prihoda.

Domaći durian skuplji od uvoznog

Kvalitet i porijeklo imaju značajnu ulogu u cijeni. Uvozni durian iz Tajlanda ili Vijetnama može biti jeftiniji, dok se za durian iz Kampota na lokalnom tržištu plaća više.

Lokalni kupci spremni su izdvojiti dodatni novac za plodove koji se prodaju kao autentični kambodžanski durian. Međutim, njegova popularnost donosi i problem s porijeklom.

Jeftiniji uvozni plodovi ponekad se pokušavaju prodavati pod oznakom „Kampot“, što može dovesti kupce u zabludu i nanijeti štetu lokalnim proizvođačima.

Na tržištu je veoma zastupljena sorta Man Tong, poznata i kao Monthong, koja potiče iz Tajlanda, ali se uzgaja i u Kampotu. Popularne su i sorte Jouhot, Ang Siam i Nungoi.

Kako se jede durian?

Kušanje duriana u Kambodži dio je lokalne gastronomske kulture. Tokom glavnog dijela sezone, posebno u junu, tržnice su pune plodova koji se prodaju na licu mjesta.

Prodavači često otvaraju durian pred kupcem pomoću mačete, nakon čega se kremasti dijelovi ploda jedu odmah.

Za one koji ga prvi put probaju, blaži uvod mogu biti sladoled, smoothie ili desert od ljepljive riže, duriana i kokosovog mlijeka.

Budući da se durian zbog mirisa uglavnom ne unosi u zatvorene prostore, njegova konzumacija često se odvija na otvorenom. U Kambodži ga tako možete vidjeti na tržnicama, tokom piknika ili na drugim otvorenim mjestima.

Durian je zato mnogo više od običnog voća. U Kambodži predstavlja dio gastronomske tradicije i lokalnog identiteta, ali i svojevrsni izazov za one koji ga nikada nisu probali.

Njegova neobična kombinacija snažnog mirisa i kremastog, slatkastog okusa upravo je ono što ga je učinilo jednim od najprepoznatljivijih plodova jugoistočne Azije.