Jedan od najbrutalnijih ratova počeo je zbog nestanka vojnika, on navodno bio u toaletu

Dugogodišnje napetosti između Kine i Japana kulminirale su 7. jula 1937. godine događajem koji je u historiji ostao poznat kao incident kod mosta Marka Pola. Taj sukob poslužio je kao povod za početak rata koji će trajati sve do japanske kapitulacije 1945. godine, na kraju Drugog svjetskog rata.

Odnosi dvije zemlje bili su narušeni još od završetka Prvog svjetskog rata, a dodatno su pogoršani nakon japanske okupacije Mandžurije 1931. godine. Kina je s velikom zabrinutošću pratila japanske teritorijalne ambicije, dok je istovremeno bila opterećena unutrašnjim građanskim ratom između komunista i nacionalista.

Početkom 20. stoljeća Japan je nastojao proširiti svoj utjecaj na kontinentalnu Aziju kako bi osigurao prirodne resurse potrebne za razvoj države. Nakon Koreje, koju je planirao anektirati još početkom 1900-ih godina, fokus je usmjeren prema Kini. Godine 1931. Japan je, koristeći propagandu i političke manipulacije, započeo rat protiv Kine i okupirao Mandžuriju, područje bogato ugljem.

Za razliku od Japana, koji je krajem 19. stoljeća prošao kroz ubrzanu industrijalizaciju i modernizaciju vojske, Kina je veći dio tog perioda provela suočena s pritiscima stranih sila koje su zemlju podijelile na interesne zone i iskorištavale njene resurse. Istovremeno je trajao i građanski rat, što je dodatno slabilo mogućnost organiziranog otpora.

Incident koji je prerastao u rat

Japanske snage tada su kontrolirale područja sve do predgrađa Pekinga. Oko 15 kilometara sjeverno od grada nalazio se most koji je na Zapadu poznat kao most Marka Pola. S jedne strane mosta bili su raspoređeni kineski vojnici, a s druge japanski.

Iako su se tokom tridesetih godina povremeno događali manji sukobi između dvije strane, presudan trenutak dogodio se 7. jula 1937. godine. Nakon kratkog oružanog incidenta japanski vojnici ustanovili su da nedostaje jedan pripadnik njihove jedinice. Od kineskog vojnog logora zatražili su da dozvoli pretragu i pronađe nestalog vojnika.

Kineska strana odbila je zahtjev. Uslijedile su pripreme za mobilizaciju i pozivanje pojačanja na obje strane.

Prema navodima koji su kasnije postali poznati, nestali vojnik nije bio zarobljen niti odveden u kineski logor. Navodno se udaljio kako bi obavio nuždu, a kada se vratio na svoj položaj, naredbe za mobilizaciju već su bile poslane.

Japanske snage ubrzo su nadjačale kineske jedinice. Već tokom prve godine rata pod njihovu kontrolu pali su Peking i Tijanjin. Do kraja 1938. godine japanska vlast proširila se na veći dio kineske obale, uključujući područja do Wuhana i Kantona.

Masakr u Nankingu i privremeno kinesko jedinstvo

Tokom rata dogodili su se neki od najtežih zločina tog perioda. Prema navodima pojedinih historičara, među najtežim zločinima bio je masakr u Nankingu. U tom gradu ubijeno je oko 300.000 kineskih civila. Grad je opljačkan, dok su japanski vojnici silovali žene i zlostavljali zarobljenike.

Suočene sa zajedničkim neprijateljem, dvije suprotstavljene kineske političke i vojne frakcije privremeno su prekinule međusobni sukob kako bi zajednički ratovale protiv Japana.

Nakon završetka Drugog svjetskog rata i japanske kapitulacije 1945. godine, građanski rat u Kini ponovo je izbio 1946. godine. U tom sukobu pobjedu su odnijeli komunisti.

Kina je nakon rata vratila teritorije koje je izgubila tokom japanske okupacije. Izvan njene kontrole ostao je jedino Tajvan, gdje su se povukle nacionalističke snage Kuomintanga i uspostavile vlastitu državu.