Europol razotkrio ključnu ulogu kriminalnih mreža sa Balkana

Kriminalne organizacije sa Zapadnog Balkana i dalje predstavljaju jedan od ključnih faktora organizovanog kriminala u Evropi, upozorava Europol u svojoj najnovijoj procjeni najopasnijih kriminalnih mreža.

Iako je broj identifikovanih visokorizičnih mreža smanjen sa 821 na 731 zahvaljujući zajedničkim međunarodnim policijskim akcijama, iz Europola ističu da to ne znači da je organizovani kriminal oslabio. Naprotiv, kriminalne grupe postale su fleksibilnije, bolje umrežene i sve više koriste savremene tehnologije.

Prema izvještaju, 731 najopasnija kriminalna mreža okuplja više od 400.000 članova različitih nacionalnosti i djeluje u gotovo svim oblicima organizovanog kriminala, uključujući trgovinu drogom, krijumčarenje migranata, trgovinu ljudima, sajber kriminal, finansijske prevare i pranje novca.

Posebna pažnja u izvještaju posvećena je ulozi kriminalnih grupa sa Zapadnog Balkana u međunarodnoj trgovini kokainom. Europol navodi da su te organizacije posljednjih godina značajno proširile svoje prisustvo u Latinskoj Americi, gdje direktno sarađuju s proizvođačima i kartelima kako bi kontrolisale rute krijumčarenja prema Evropi.

Kao primjer navodi se međunarodna kriminalna mreža čiji su koordinatori bili porijeklom sa Zapadnog Balkana. Ta grupa organizovala je transport velikih količina kokaina iz Kolumbije, Brazila i Ekvadora preko zapadne Afrike i Kanarskih ostrva do više evropskih država, uključujući Belgiju, Hrvatsku, Njemačku, Italiju i Španiju. Iz Europola ističu da je upravo međunarodna policijska saradnja bila presudna za razbijanje te organizacije.

U izvještaju se naglašava da kriminalne grupe danas više ne djeluju kao izolovane organizacije, već kao dio široke međunarodne mreže u kojoj različite grupe međusobno sarađuju i brzo preuzimaju poslove jedne od drugih nakon policijskih akcija.

Analiza pokazuje da je čak 76 posto mreža koje su prošle godine bile označene kao najopasnije u međuvremenu zamijenjeno novim ili ranije neidentifikovanim organizacijama, što potvrđuje njihovu sposobnost brzog prilagođavanja.

Europol upozorava i na sve veću zloupotrebu legalnog poslovnog sektora. Oko 85 posto najopasnijih kriminalnih mreža koristi registrovane kompanije za prikrivanje ilegalnih aktivnosti i pranje novca, dok gotovo četiri od pet organizacija djeluju najmanje tri godine, a trećina postoji više od deset godina.

Posebnu zabrinutost izaziva intenzivna primjena novih tehnologija. Kriminalne organizacije koriste šifrovane komunikacijske platforme, digitalne finansijske servise, internet i alate zasnovane na vještačkoj inteligenciji kako bi unaprijedile svoje aktivnosti, automatizovale prevare i otežale njihovo otkrivanje.

Izvještaj upozorava i na sve češće uključivanje maloljetnika u kriminalne aktivnosti. Prema podacima Europola, oko šest posto najopasnijih mreža koristi djecu i adolescente za distribuciju droge, pranje novca, zastrašivanje, pa čak i izvršavanje najtežih krivičnih djela, pri čemu ih najčešće regrutuju putem društvenih mreža i aplikacija za komunikaciju.

Na kraju, Europol zaključuje da borba protiv organizovanog kriminala više ne može biti zasnovana isključivo na hapšenju vođa kriminalnih grupa. Umjesto toga, potrebno je istovremeno jačati međunarodnu policijsku saradnju i otklanjati slabosti u logističkim, finansijskim i digitalnim sistemima koje kriminalne mreže koriste za ostvarivanje višemilionske nezakonite dobiti.