Ko je Ukrajinac koji je uhapšen u Puli zbog sabotaže Sjevernog toka

Ukrajinac Volodimir Žuravljov, koji je jučer uhapšen u Puli na osnovu evropskog naloga za hapšenje, danas je priveden pred sud u tom gradu. Sud provodi postupak utvrđivanja njegovog identiteta i odlučivat će o njegovom izručenju Njemačkoj, gdje ga povezuju sa sabotažom plinovoda Sjeverni tok. Na sud je doveden s lisicama na rukama. Policijska uprava istarska potvrdila je da je muškarac uhapšen u turističkom objektu na području Pule na osnovu naloga njemačkog pravosuđa.

Riječ je o slučaju koji se odnosi na uništenje plinovoda Sjeverni tok između Rusije i Njemačke u septembru 2022. godine, najveću podvodnu sabotažu u modernoj historiji. Žuravljov se u njemačkim medijima navodi i kao Volodimir Z. ili Wolodymyr Schurawljow, a za njim je Savezni sud u Karlsruheu raspisao evropski nalog za hapšenje.

Njemačka ga sumnjiči za postavljanje eksploziva

Prema nezvaničnim informacijama koje su ranije objavili strani mediji, Žuravljov je 44-godišnji profesionalni instruktor dubinskog i tehničkog ronjenja. Njemačko savezno tužilaštvo tereti ga za protivustavnu sabotažu i izazivanje razorne eksplozije. Sumnjiče ga da je bio jedan od neposrednih izvršilaca koji su postavili eksploziv na plinovode na dnu Baltičkog mora. Njemački pravosudni organi naglašavaju da do pravosnažnosti presude vrijedi pretpostavka nevinosti, prenosi Index.hr.

Prema zajedničkom istraživanju njemačkih medija ARD, Süddeutsche Zeitung i Die Zeit, Žuravljov je bio dio tima koji je početkom septembra 2022. isplovio iz njemačke luke Rostock na iznajmljenoj jedrilici "Andromeda". Istražitelji sumnjaju da su se ronioci spuštali na dubinu od oko 80 metara u blizini danskog otoka Bornholma. Na čelične cijevi plinovoda navodno su postavili eksplozivne naprave s heksogenom i oktogenom. Eksplozije su se dogodile 26. septembra 2022. godine i uništile tri od četiri cijevi sistema Sjeverni tok 1 i 2.

Snimak saobraćajnog prekršaja doveo istražitelje do njega

Prema pisanju The Wall Street Journala, njemački istražitelji do Žuravljovljevog identiteta došli su zahvaljujući saobraćajnom prekršaju počinjenom tokom priprema za operaciju. Kamera za kontrolu brzine na njemačkom otoku Rügenu snimila je bijeli kombi kojim je prevožena ronilačka oprema. Policijski softver za prepoznavanje lica potom je povezao lice suvozača s profilima na društvenim mrežama i fotografijama s kurseva ronjenja.

Prema rekonstrukcijama The Wall Street Journala i poljskih medija, Žuravljov je godinama s porodicom živio u poljskom gradu Pruszkówu, nedaleko od Varšave. Formalno je radio u sektoru montaže klima-uređaja i ventilacionih sistema, dok je u slobodno vrijeme držao privatne časove tehničkog ronjenja na velikim dubinama.

Napustio Poljsku nakon njemačkog naloga

Njemačko tužilaštvo je u junu 2024. godine poslalo Poljskoj evropski nalog za njegovo hapšenje, ali Žuravljov tada nije uhapšen. Prema navodima poljskog radija RMF FM, hapšenje je izostalo jer poljska granična policija u tom trenutku navodno nije unijela njegove podatke u nacionalni registar traženih osoba.

Njemački mediji i The Wall Street Journal naveli su da je Žuravljov početkom jula 2024. uspio napustiti Poljsku i preći u Ukrajinu, vjerovatno preko graničnog prijelaza Korczowa. Navodno je putovao u vozilu ukrajinskog vojnog atašea. Slučaj je izazvao ozbiljne diplomatske napetosti između Berlina i Varšave, jer su njemački krugovi sumnjali da je poljska strana namjerno odugovlačila postupak.

Poljski premijer Donald Tusk odbacio je kritike, poručivši da problem sa Sjevernim tokom nije u tome što je uništen, već u tome što je uopće izgrađen. Dodao je na društvenim mrežama da bi se svi pokrovitelji tog projekta danas trebali izviniti i šutjeti.

U Njemačkoj se vode postupci protiv drugih osumnjičenih

Nakon što mu se dvije godine gubio trag, Žuravljov je uhapšen u Puli. U Njemačkoj se već vode odvojeni postupci protiv drugih osoba osumnjičenih za učešće u sabotaži. Među njima je Serhij K., kojeg se navodi kao vođu grupe sabotera i bivšeg obavještajca.

Ishod postupka pred hrvatskim pravosuđem odlučit će o mogućem izručenju Žuravljova Njemačkoj, čiji ga tužioci smatraju jednim od ključnih operativaca povezanih s postavljanjem eksploziva na dnu Baltičkog mora.