Otmica JAT-ov BOINGA: Kako su glumci, fudbaleri i general nadmudrili kidnapere

Jugoslovenski avioni posle Drugog svetskog rata bili su na meti otmičara u nekoliko navrata, ali se o tome malo pisalo u tadašnjoj štampi, a većina otmica je pala u zaborav.

Ipak, jedna od njih će ostati upamćena - putnici su nadmudrili kidnapere.

Ova, gotovo filmska otmica dogodila se u noći između 26. i 27. septembra 1981, kada su avion, u vlasništvu nekadašnje avio-kompanije JAT, otela trojica mladića iz Hrvatske, naoružana jednim pištoljem i nožem, prenosi BBC.

Ono što je trebalo da bude rutinski večernji let na liniji Titograd - Beograd pretvorilo se u višesatnu agoniju preko Atine i Tel Aviva sve do Kipra. 

Međutim, otmičari nisu ni slutili koga imaju u kabini. 

U avionu su se zatekle glumačke legende Žarko Laušević, Mihailo Miša Janketić i Marko Nikolić, kompletan prvi tim FK Budućnost koji je putovao na utakmicu s Vojvodinom, pjevačica Biljana Petrović, te prekaljeni narodni heroj i penzionisani general Milan Šijan.

Opuštena kontrola i "topovska cijev" u ustima

Tadašnja bezbjednosna kontrola na aerodromima bila je, najblaže rečeno, opuštena. 
Službenici su prepoznavali poznata lica i jedva pregledali prtljag. Tu traljavost iskoristila su trojica mladića - Borivoje Jelić, Marko Križić i Milan Prpić, uz pomoć Ksenije Dokmanović i Predraga Vidakovića.

Naoružani jednim pištoljem i nožem „skakavcem“, bez problema su se ukrcali u avion.

Čim je letjelica odvojila točkove od piste, nastao je haos. Otmičari su uz poviku i prijetnje sabili putnike u zadnji dio aviona. 
Fudbaleru Žarku Vukčeviću cijev pištolja u tom trenutku izgledala je „velika kao topovska“. Dok su otmičari upali u pilotsku kabinu i naredili skretanje ka Italiji, prevejani kapetan Ljubomir Zekavica uspio je neprimijećeno da pošalje tajnu šifru o otmici. 

Informacija se munjevito proširila kontrolama leta širom Evrope.

Od Atine do pretnje lovaca F-16

Planovi otmičara mijenjali su se iz sata u sat. Nakon odbijanja u Italiji, iznad Atine su uspjeli sletjeti tek da dopune gorivo, dok su neki uplašeni putnici, poput golmana Radovana Bujića, u nevjerici mislili da je sve šala, dok nisu shvatili da predugo čitaju knjigu u zraku.

Sljedeća stanica trebalo je da bude Tel Aviv. Jelić je vjerovao da zbog prekinutih diplomatskih odnosa Jugoslavije i Izraela tamo neće biti izručeni. Međutim, izraelski ratni vazduhoplovi F-16 presreli su JAT-ov boing i pod prijetnjom obaranja preusmjerili ga ka Kipru. U zoru 27. septembra, avion je sletio u Larnaku.
Tada na scenu stupaju jugoslovenski prkos i dovitljivost.

Lažni požar i bjegstvo preko krila

U avionu se nalazila i teška bolesnica koja je putovala na liječenje. Otmičari su dozvolili da je iznesu kroz zadnja vrata kod repa aviona, koja su ostala odškrinuta. 

Legendarni general Milan Šijan iskoristio je trenutak i u toaletu zapalio novine, dok je posada uključila rashladne uređaje na maksimum do stvaranja guste pare. Putničkim prostorom odjeknulo je vikanje: „Požar! Požar!“

Nasto je opšti stampedo, ali usmjeren ka spasu. Fudbaleri Budućnosti su otvorili pomoćna vrata na krilima, dok su ostali nagrnuli kroz zadnji izlaz. Slavni heroj Šijan i snalažljivi sportisti režirali su evakuaciju. 

U opštoj zbrci i dimu, svi putnici i posada iskočili su iz aviona na pistu i pobjegli ka policijskim vozilima.
Otmičari su shvatili da su ostali potpuno sami u praznoj letjelici. Nasamareni i ostavljeni bez ijednog taoca, morali su se predati kiparskoj policiji. 

Svjetski mediji narednih dana brujali su o ovome uz naslove: „Ne otimajte Jugoslovenima avione!“ i „Putnici kidnapovali kidnapere“.

Na suđenju u Beogradu naredne godine, utvrđeno je da iza svega nije stajala nikakva ozbiljna organizacija već opasni avanturizam. Jelić je osuđen na osam godina zatvora, Križić na pet, Prpić na tri i po, dok su ostali dobili manje kazne.
Iako su podgorički fudbaleri po povratku izgubili odloženu utakmicu od Vojvodine sa 2:0, u istoriju je ušla generacija koja je, zajedno sa glumačkim velikanima i prevejanim generalom, goloruka i na svoju ruku savladala otmičare u vazduhu.