Britanski medij objavio priču o bosanskoj prašumi i posljednjoj divljini Evrope

Jedna od posljednjih evropskih prašuma našla se u fokusu britanskog lista The Guardian, koji je objavio opširnu reportažu o Perućici, strogo zaštićenom prirodnom području unutar Nacionalnog parka Sutjeska na obroncima Maglića. Autor Nick Hunt kroz priču o vođenoj šetnji Perućicom vodi čitatelje u srce šume za koju naučnici procjenjuju da se razvijala bez ljudskog utjecaja čak 20.000 godina. 

Tekst nosi naslov „Idemo u lov na bosanskog medvjeda... u najstarijoj evropskoj šumi“, pri čemu se ne radi o lovu na životinje, već o potrazi za njihovim tragovima u jednom od najstarijih šumskih ekosistema na kontinentu. Tokom obilaska vodič Dejan Elez, diplomirani pravnik koji danas radi kao rendžer i planinski vodič, pokazuje posjetiocima tragove života skrivenog među gustim krošnjama. Već na početku staze pažnju privlači drveni putokaz prekriven dubokim ogrebotinama medvjeđih kandži.

Elez medvjede opisuje kao izuzetno inteligentne životinje snažnog njuha te govori o vlastitim susretima s njima. Tokom šetnje objašnjava i historiju ovog kraja, uključujući čuvenu Bitku na Sutjesci iz 1943. godine, nakon čega priča skreće mnogo dalje u prošlost, prema nastanku jedne od najstarijih evropskih šuma.

Guardian navodi da se Perućica, smještena u Republici Srpskoj, zajedno s Białowieżom na granici Poljske i Bjelorusije smatra posljednjim istinskim ostatkom iskonskih šuma koje su nekada prekrivale Evropu. Prema riječima vodiča, Perućica je čak i bolje očuvana jer nikada nije bila naseljena, a nepristupačan teren zaštitio ju je od sječe.

Prašuma se prostire na 1.434 hektara i nalazi se pod strogom zaštitom. Ulazak bez vodiča nije dozvoljen, a njen značaj prepoznaje i UNESCO.

S vidikovca iznad kanjona pruža se pogled na guste šumske površine, rijeku i 75 metara visok vodopad Skakavac. Autor navodi da su prvobitno planirali uspon na Maglić, najviši vrh Bosne i Hercegovine visok 2.386 metara, ali su zbog snijega i zahtjevnih proljetnih uslova odustali od tog plana.

Spuštajući se kroz šumu, susreću različite vrste drveća, među kojima su bukva, jela, smrča, bor i javor. Poseban doživljaj predstavlja potraga za tragovima životinja. Vodič pokazuje mjesta gdje su srne i divokoze kopale zemlju u potrazi za hranom, tragove vukova na oborenim stablima, kao i duboke ogrebotine koje su ostavili smeđi medvjedi.

Iako tokom obilaska nisu vidjeli medvjede, vukove, divlje mačke ili risove, saznanje da se nalaze u njihovom prirodnom staništu ostavlja snažan utisak na posjetioce.

Guardian ističe da Perućica predstavlja izuzetno vrijedan biodiverzitetski prostor. U njoj raste oko 170 vrsta drveća i grmlja te više od 1.000 biljnih vrsta. Mrtvo drveće koje leži po šumi, umjesto da bude znak propadanja, pokazatelj je zdravog i prirodnog ekosistema. Upravo zahvaljujući velikoj raznolikosti, šuma je otpornija na bolesti i štetočine koje su pogodile mnoge druge stare šume u Evropi.

U tekstu se navodi i da je Perućica tokom posljednjeg ledenog doba služila kao svojevrsno utočište brojnim vrstama koje su nakon povlačenja leda nastavile širiti svoje stanište prema sjeveru Evrope.

Autor opisuje i odmor uz vodopad Skakavac, gdje su ručali na travnatoj zaravni okruženoj tragovima divokoza. Iako životinje nisu bile vidljive, osjećaj prisustva netaknute divljine ostavio je snažan dojam.

Dejan Elez u razgovoru za Guardian upozorava i na izazove s kojima se područje suočava. Iako je sama prašuma dobro zaštićena, lovci i pritisci na rubnim dijelovima nacionalnog parka i dalje predstavljaju potencijalnu prijetnju.

Na kraju obilaska vodič poručuje da ljudi mogu dolaziti u Perućicu, ali kao gosti koji poštuju prostor u kojem se nalaze. Pokazujući tragove vukova uz stazu, objašnjava da u prirodi ništa nije slučajno i da svaki trag nosi određenu poruku.

Nakon gotovo pet sati provedenih u šumi, autori reportaže vraćaju se prema Tjentištu i Sarajevu, noseći sa sobom utisak da su nakratko zavirili u evropsku prošlost sačuvanu u jednom od posljednjih netaknutih šumskih područja kontinenta.