Jedan od najvećih prirodnih misterija napokon riješen, poznato zašto ledenjak "krvari"

Usred beskrajnog leda i snijega na Antarktiku nalazi se jedan od najneobičnijih prirodnih fenomena na planeti. Iz ledenjaka Taylor već više od 100 godina izvire tamnocrvena voda, zbog čega se čini kao da led doslovno krvari.

Ovaj prizor, poznat kao Krvavi slapovi, godinama je bio predmet brojnih nagađanja, a naučnici su tek sada uspjeli detaljnije objasniti kako nastaje. Rezultati najnovijeg istraživanja objavljeni su u naučnom časopisu Antarctic Science.

Prvi je ovu neobičnu pojavu 1911. godine opisao australijski geolog Griffith Taylor. Tada je vjerovao da crvenu boju uzrokuju alge, ali su kasnija istraživanja pokazala da je riječ o potpuno drugačijem procesu.

Naime, ispod ledenjaka već najmanje 1,5 miliona godina nalazi se zarobljena drevna morska voda bogata željezom. Kako je ledenjak napredovao, taj je rezervoar ostao potpuno izolovan, a voda je vremenom postala izuzetno slana.

Zbog velike koncentracije soli ona ostaje u tečnom stanju čak i pri temperaturama znatno ispod tačke smrzavanja. Kada napokon izbije na površinu i dođe u dodir s kisikom, željezo oksidira, stvarajući karakterističnu tamnocrvenu boju koja podsjeća na krv.

Dugo je ostajalo nepoznato na koji način ova voda prolazi kroz stotine metara debeli led. Tek su istraživači 2017. godine, koristeći radarsku tehnologiju, otkrili složenu mrežu podzemnih kanala kroz koje se slanica kreće prema površini.

Visoka slanost omogućava vodi da ostane tečna, a kada se na pojedinim mjestima ipak počne smrzavati, oslobađa se toplota koja zagrijava okolni led i sprečava potpuno zatvaranje kanala. Zbog toga ledenjak Taylor predstavlja jedinstven primjer stalnog protoka vode u jednom od najhladnijih područja na Zemlji.

Još fascinantnije otkriće krije se duboko ispod ledene površine. Naučnici su pronašli zajednicu mikroorganizama koji već više od milion godina žive potpuno odsječeni od sunčeve svjetlosti i kisika. Umjesto uobičajenih izvora energije, ove bakterije opstaju zahvaljujući hemijskim spojevima poput sulfata.

Upravo zbog toga Krvavi slapovi danas predstavljaju jedno od najvažnijih mjesta za astrobiološka istraživanja, jer naučnici vjeruju da slični uslovi mogu postojati i na ledenim svjetovima u našem Sunčevom sistemu.

Najnovije istraživanje donijelo je još jedno zanimljivo otkriće. Naučnici su tokom 2018. godine, zahvaljujući kombinaciji GPS uređaja, kamera i temperaturnih senzora, prvi put uspjeli zabilježiti trenutak kada slana voda izbija na površinu.

Mjerenja su pokazala da se tokom tog procesa površina ledenjaka spušta za oko 15 milimetara, dok se njegovo kretanje privremeno usporava. Istovremeno se na površini pojavljuje nova crvena mrlja, što potvrđuje da voda ne istječe neprekidno, već u svojevrsnim impulsima koji nastaju kada pritisak ispod ledenjaka postane dovoljno velik.

Istraživači vjeruju da bi nastavak praćenja ovog fenomena mogao pomoći u boljem razumijevanju procesa koji se odvijaju duboko ispod antarktičkog leda, ali i pružiti važne informacije o promjenama koje utiču na ledenjake u budućnosti.