Dajna Preldžić za Oslobodjenje, svaka četvrta mačka u Sarajevu ima SIDU

Virus mačije imunodeficijencije (FIV), poznat i kao mačija sida, može godinama biti prisutan u organizmu mačke bez vidljivih simptoma. Iako se ne prenosi na ljude, infekcija može oslabiti imuni sistem životinje i učiniti je podložnijom drugim oboljenjima.

Istraživanje provedeno na 202 mačke iz Sarajeva ukazalo je na značajnu zastupljenost FIV-a među testiranim životinjama. O rezultatima istraživanja, praćenju infekcije i potrebi za sistematičnijim pristupom za Oslobodjenje.ba govorila je Dajna Preldžić, doktorica veterinarske medicine i doktorica nauka.

- U nedavnom istraživanju provedenom na 202 mačke iz Sarajeva, gotovo svaka četvrta bila je pozitivna na FIV, što je oko 25% testiranih mačaka. Iako se ovi rezultati ne mogu automatski prenijeti na cjelokupnu populaciju, oni svakako ukazuju na potrebu za širim istraživanjima i sistematičnijim praćenjem FIV infekcije. Mislim da bi bilo korisno uspostaviti jedinstven registar FIV-pozitivnih mačaka u BiH, u koji bi veterinari mogli prijavljivati potvrđene slučajeve, uz osnovne podatke o mjestu dijagnostike i načinu života mačke, kazala je Preldžić.

Virus može godinama biti bez simptoma

FIV pripada porodici retrovirusa i djeluje na imuni sistem mačke. Početna faza infekcije može proći neprimjetno, a period bez vidljivih simptoma trajati godinama. Tek kod dijela zaraženih životinja dolazi do značajnijeg slabljenja imuniteta i pojave drugih zdravstvenih problema.
Preldžić pojašnjava da sama infekcija ne znači nužno da mačka ima uznapredovali oblik bolesti.

- FIV infekcija ne znači nužno da mačka ima mačiju sidu. Mačija sida, odnosno FAIDS (Feline Acquired Immune Deficiency Syndrome), označava uznapredovali, terminalni stadij infekcije u kojem je imuni sistem ozbiljno narušen, dok mnoge FIV-pozitivne mačke nikada ne razviju ovaj stadij bolesti – kazala je Preldžić.

Virus se najčešće prenosi ugrizom, zbog čega su posebno izložene mačke koje se sukobljavaju s drugim životinjama. Rizik postoji i u domaćinstvima s više mačaka ako među njima dolazi do čestih agresivnih interakcija.

- Budući da se virus nalazi u najvećoj koncentraciji u pljuvačci zaraženih mačaka, primarni način prijenosa je upravo ugriz. Ovaj način se posebno odnosi na populaciju teritorijalnih, agresivnih mužjaka koji se često sukobljavaju, ali i u domaćinstvima sa više mačaka među kojima dolazi do čestih agresivnih interakcija – istakla je.

FIV može biti povezan s različitim zdravstvenim problemima, ali simptomi nisu specifični samo za ovu infekciju. Među mogućim znacima su gubitak tjelesne težine, hronična upala desni i sluznice usne šupljine, hronični rinitis i uvećani limfni čvorovi.
Infekcija se najčešće otkriva brzim testovima iz krvi, kojima se utvrđuje prisustvo specifičnih antitijela. Kod mačića se pozitivan rezultat mora pažljivo tumačiti jer se majčinska antitijela mogu prenijeti tokom dojenja. Zbog toga se testiranje ponavlja nakon navršenih šest mjeseci starosti.

FIV nije opasnost za ljude

Iako je FIV srodan virusu humane imunodeficijencije (HIV), riječ je o virusu koji je specifičan za mačke. Prema riječima doktorice Preldžić, infekcija se ne prenosi na ljude niti je poznato da virus inficira druge životinjske vrste.

- Virus mačije imunodeficijencije (FIV) je retrovirus srodan virusu humane imunodeficijencije (HIV), s kojim dijeli sličnu strukturu, životni ciklus i mehanizam razvoja bolesti. Ipak, važno je naglasiti da je FIV izrazito vrsno-specifičan, što znači da inficira samo mačke i ne smatra se zoonotskim virusom, odnosno ne predstavlja rizik od infekcije za ljude, niti je poznato da inficira druge životinjske vrste – pojasnila je Preldžić.

Zaražene mačke mogu živjeti kvalitetnim životom, ali lijek još uvijek ne postoji

Lijek koji u potpunosti uklanja FIV infekciju trenutno ne postoji. Ipak, uz redovne veterinarske preglede, pravovremeno liječenje sekundarnih infekcija, uravnoteženu ishranu i odgovarajuću njegu, FIV-pozitivne mačke mogu godinama živjeti kvalitetnim životom.
Preldžić naglašava da pozitivan nalaz ne smije biti razlog za eutanaziju i da vlasnici trebaju dobiti informacije o njezi i praćenju zdravstvenog stanja životinje.

- Istraživanja pokazuju da FIV-pozitivne mačke mogu imati različit životni vijek, a neke žive jednako dugo kao i mačke koje nisu zaražene. Uz odgovarajuću njegu i pravovremeno liječenje, mnoge mogu ostvariti normalan životni vijek i dobar kvalitet života. Sama dijagnoza FIV infekcije (pozitivan test) nikako ne smije biti razlog za eutanaziju. Vlasnike je važno detaljno informisati o mogućnostima njege, liječenja i praćenja zdravstvenog stanja zaražene mačke, naglasila je.

Važna je i prevencija daljeg širenja virusa, zbog čega se preporučuju kastracija i sterilizacija te držanje FIV-pozitivnih mačaka u zatvorenom prostoru, čime se smanjuje mogućnost sukoba i prenošenja infekcije na druge mačke.
Preldžić poručuje da je potrebno više govoriti o FIV-u, ali bez stigmatizacije životinja koje su pozitivne na virus.

- Važno je da ih ne stigmatiziramo, ne plašimo, ne odbacujemo i ne napuštamo zbog pozitivnog nalaza, zaključila je.

FIV-pozitivna mačka, dakle, ne mora biti bolesna niti joj je nužno skraćen životni vijek. Uz informisanog vlasnika, redovne kontrole i odgovarajuću veterinarsku njegu, može imati dug i kvalitetan život.