Zašto još uvijek nismo stupili u kontakst s vanzemaljcima, problem je u zvijezdama

Istraživači uključeni u program potrage za izvanzemaljskom inteligencijom (SETI) predstavili su novo moguće objašnjenje zašto čovječanstvo do sada nije detektovalo signale drugih civilizacija, iako se u svemiru nalaze milijarde zvijezda oko kojih bi život mogao postojati.

Njihovo istraživanje dotiče se poznatog Fermijevog paradoksa, pitanja koje je još 1950. godine postavio fizičar Enrico Fermi. Suština paradoksa je jednostavna: ako je svemir toliko velik i pun potencijalno nastanjivih svjetova, zašto ne postoje dokazi o postojanju drugih tehnološki razvijenih civilizacija i zašto niko nije stupio u kontakt s nama?

Tokom godina ponuđena su brojna objašnjenja. Među njima je i teorija „Mračne šume“, prema kojoj civilizacije namjerno šute iz straha da bi otkrivanje vlastite lokacije moglo dovesti do njihovog uništenja. Druge pretpostavke govore da su mnoge civilizacije ograničene na svoje planete i nisu razvile tehnologiju za istraživanje svemira, dok pojedini naučnici smatraju da su civilizacije jednostavno previše udaljene jedna od druge u prostoru i vremenu.

SETI i drugi istraživački projekti tragaju za tragovima izvanzemaljske tehnologije na različite načine. Jedan od pristupa podrazumijeva potragu za ogromnim strukturama koje bi napredne civilizacije mogle graditi radi iskorištavanja energije svojih zvijezda. Drugi se oslanja na potragu za tehnološkim signalima koji slučajno „cure“ u svemir, slično kao što se radio i drugi signali sa Zemlje šire izvan Sunčevog sistema. Treća mogućnost je traženje namjerno poslanih poruka usmjerenih prema Zemlji.

Dosadašnja potraga uglavnom je bila fokusirana na takozvane uskopojasne signale. Naučnici smatraju da bi takvi signali bili najefikasniji za komunikaciju na velikim međuzvjezdanim udaljenostima jer se jasno izdvajaju od prirodnih radio-emisija koje obično zauzimaju širok raspon frekvencija.

Međutim, novo istraživanje sugerira da problem možda nije u tome što signali ne postoje, nego u tome što ih ne uspijevamo prepoznati.

Tim naučnika proučavao je kako okruženje oko zvijezde može utjecati na radio-signale koje eventualna civilizacija šalje u svemir. Posebna pažnja posvećena je zvjezdanim vjetrovima i koronarnim izbačajima mase, pojavama koje mogu promijeniti karakteristike signala tokom njihovog putovanja.

Vishal Gajjar iz SETI instituta, vodeći autor studije, istakao je da su mnoge SETI pretrage optimizirane za izuzetno uske signale. Ako ih okruženje matične zvijezde proširi ili izmijeni, oni mogu pasti ispod granice detekcije postojećih sistema, čak i ako zaista postoje.

Kako bi provjerili tu pretpostavku, istraživači su analizirali historijske uskopojasne signale koje su slale svemirske letjelice unutar Sunčevog sistema. Uočili su da se širenje signala povećava tokom perioda pojačane aktivnosti Sunca.

Nakon toga fokusirali su se na crvene patuljke, odnosno M-zvijezde, koje su najzastupljeniji tip zvijezda u našoj galaksiji. Iako se još raspravlja o pogodnosti planeta oko takvih zvijezda za život, njihova dugovječnost pruža dovoljno vremena za razvoj naprednih civilizacija.

Rezultati su pokazali da upravo M-zvijezde imaju najveći potencijal da značajno prošire uskopojasne signale. Prema navodima autora, takvo širenje može biti dovoljno veliko da signale učini nevidljivima za sadašnje metode pretrage koje su prilagođene mnogo užim frekvencijskim kanalima.

Istraživači smatraju da bi ovaj fenomen mogao predstavljati jedno od mogućih objašnjenja za dugogodišnji izostanak otkrivenih radio-tehnopotpisa izvanzemaljskih civilizacija.

Istovremeno naglašavaju da to ne znači da je potraga za izvanzemaljskim signalima bezizgledna. Naprotiv, rezultati bi mogli pomoći naučnicima da razviju nove metode pretrage prilagođene signalima kakvi zaista stižu do Zemlje, a ne samo onima kakve očekuju da bi druge civilizacije mogle slati.

Studija je objavljena u naučnom časopisu The Astrophysical Journal.