Snimak koji se čekao godinama, snimljena prva fotografija Zemljinog "mini-mjeseca"

Kineska svemirska letjelica Tianwen-2 snimila je prvu fotografiju iz neposredne blizine asteroida 2016 HO3, poznatijeg kao Kamoʻoalewa, neobičnog svemirskog tijela koje se često naziva Zemljinim „mini Mjesecom“.

Fotografiju je objavila Kineska nacionalna svemirska administracija (CNSA), nakon što je letjelica stigla do svog prvog odredišta u okviru misije čiji je cilj prikupljanje uzoraka s asteroida i njihov povratak na Zemlju.

Tianwen-2 lansiran je 29. maja 2025. godine iz centra za lansiranje satelita Xichang. Nakon 13 mjeseci putovanja i pređenih gotovo milijardu kilometara kroz svemir, letjelica je stigla do Kamoʻoalewe, prenosi Science Alert.

Prema informacijama CNSA-e, od 2. jula sonda se nalazi na udaljenosti od oko 20 kilometara od asteroida, što joj je omogućilo da napravi dosad najdetaljniji snimak ovog objekta.

Jedan od samo sedam poznatih kvazi-satelita Zemlje

Kamoʻoalewa nije pravi Zemljin satelit jer se ne kreće direktno oko naše planete. Njegova glavna orbita nalazi se oko Sunca, ali zbog specifičnog kretanja i periodičnog približavanja Zemlji svakih 45 godina svrstava se u izuzetno rijetku grupu kvazi-satelita.

Naučnici trenutno poznaju samo sedam takvih objekata povezanih sa Zemljom.

Asteroid pripada grupi Apollo asteroida, tijela koja se kreću orbitama sličnim Zemljinoj oko Sunca. Kao kvazi-satelit, Kamoʻoalewa tokom dugih vremenskih perioda ostaje relativno blizu Zemlje, iako ne kruži oko nje poput Mjeseca.

Dosadašnja saznanja o ovom objektu bila su ograničena jer su se zasnivala isključivo na posmatranjima teleskopima sa velikih udaljenosti. Procjenjuje se da asteroid ima prečnik između 40 i 100 metara, što bi ga moglo učiniti najmanjim asteroidom koji je ikada posjetila svemirska letjelica.

Nakon dugog putovanja Tianwen-2 prvi put je optički registrirao Kamoʻoalevu 6. juna ove godine. Do 19. juna udaljenost između sonde i asteroida smanjena je na oko 2.000 kilometara, da bi 2. jula letjelica prišla na svega 20 kilometara.

Naučnici žele saznati njegovo porijeklo

Tokom boravka uz asteroid, Tianwen-2 provodit će detaljna posmatranja i prikupiti uzorke koji će kasnije biti dopremljeni na Zemlju.

U naučnom radu objavljenom u januaru istraživači su istakli da je 2016 HO3 jedan od najneobičnijih poznatih objekata u blizini Zemlje.

Među poznatim asteroidima bliskim Zemlji, 2016 HO3 predstavlja izuzetno rijedak objekt koji dijeli Zemljinu orbitu - napisali su fizičar Rongqiao Zhang iz Centra za istraživanje Mjeseca i svemirski inženjering u Pekingu i njegovi saradnici.

Naveli su da je orbitalni period ovog asteroida veoma sličan Zemljinom, zbog čega su potrebne relativno male količine energije za dolazak do njega, dok stabilna udaljenost od približno 0,1 do 0,3 astronomske jedinice omogućava jednostavnije praćenje, kontrolu i komunikaciju sa sondom.

Naučnici se nadaju da će misija odgovoriti na brojna pitanja. Žele utvrditi da li je asteroid sastavljen od rastresitog materijala ili predstavlja jedinstveno čvrsto tijelo, postoje li tragovi vode, kakav je njegov sastav, kako se razvijala njegova orbita te kakvu ulogu u svemu ima Sunčev vjetar.

Istraživači ističu da njegova neobična putanja, nejasno porijeklo i brojna neriješena pitanja o fizičkim osobinama čine Kamoʻoalevu idealnim kandidatom za proučavanje nastanka Zemljinih kvazi-satelita i evolucije njihovih orbita.

Posebno je zanimljiva mogućnost da bi asteroid mogao biti dio Mjeseca koji je u prošlosti izbačen u svemir nakon velikog udara. Uzorci koje će Tianwen-2 vratiti na Zemlju trebali bi pomoći naučnicima da potvrde ili odbace tu pretpostavku, koja je dosad zasnovana uglavnom na teleskopskim posmatranjima.

Nakon „mini Mjeseca“ slijedi nova meta

Misija Tianwen-2 neće završiti nakon istraživanja Kamoʻoalewe. Nakon približno devet mjeseci provedenih uz asteroid, letjelica će nastaviti put prema kometi 311P, koja se nalazi iza Marsove orbite.

Prije toga sonda će tokom prolaska pored Zemlje ispustiti kapsulu sa uzorcima prikupljenim na kvazi-satelitu.

Kometa 311P privlači pažnju naučnika zbog neobičnog izgleda i repa sastavljenog od šest odvojenih mlazova prašine. Njena stvarna struktura i oblik još nisu u potpunosti razjašnjeni, zbog čega istraživači žele detaljnije proučiti ovaj objekt iz neposredne blizine.

Dodatna prednost je činjenica da se kometa nalazi na putanji koja se prirodno uklapa u nastavak misije Tianwen-2, pa predstavlja pogodnu sljedeću destinaciju za kinesku sondu.

Tako će misija koja je počela istraživanjem jednog od najmanjih i najneobičnijih Zemljinih pratilaca nastaviti proučavanje još jednog svemirskog objekta o kojem naučnici zasad imaju mnogo više pitanja nego odgovora.