Milijardama godina Zemlja je možda sijala život prema Jupiterovom mjesecu

Nova naučna studija otvorila je pitanje da li je Zemlja tokom milijardi godina mogla slati materijal koji sadrži život prema drugim svjetovima Sunčevog sistema, uključujući Europu, jedan od Jupiterovih mjeseca za koji se smatra da ispod ledene kore krije ogroman podzemni okean. Istraživanje se oslanja na teoriju poznatu kao panspermija, prema kojoj život nije nužno nastao samo na jednoj planeti, već se može širiti svemirom putem asteroida, kometa ili kosmičke prašine.

Naučnici već dugo znaju da asteroidi i komete sadrže sastojke potrebne za nastanak života te da povremeno prenose takve materijale na planete i druge objekte u Sunčevom sistemu. Teorija panspermije ide korak dalje i pretpostavlja da bi čak i cijeli mikroorganizmi mogli preživjeti putovanje kroz svemir i dospjeti na nova nebeska tijela. Iako za sada ne postoje direktni dokazi koji bi potvrdili takav scenarij, istraživači pokušavaju procijeniti koliko je vjerovatno da mikrobi mogu preživjeti u svemiru te koliko se daleko materijal s planeta može širiti.

U novom radu Zaza Osmanov sa Slobodnog univerziteta u Tbilisiju pokušao je izračunati koliko je prašine, a potencijalno i bakterija, Zemlja mogla poslati prema Europi. Ranija istraživanja pokazala su da zrnca prašine u višim slojevima Zemljine atmosfere mogu dostići brzinu dovoljnu da napuste gravitacijsko polje planete nakon sudara s česticama kosmičke prašine. Osmanov je na toj pretpostavci gradio svoje istraživanje, postavljajući pitanje da li je Zemlja na taj način mogla „zasijavati“ druge svjetove.

U radu navodi da je život na Zemlji postojao prije najmanje 3,55 milijardi godina, što znači da je planeta tokom ogromnog vremenskog perioda mogla izbacivati čestice koje sadrže život u okolni svemir.

- Život na Zemlji nastao je prije najmanje 3,55 milijardi godina, što implicira da je Zemlja približno toliko dugo izbacivala čestice koje nose život u okolni svemir. Ako negdje drugdje u Sunčevom sistemu postoje pogodni uslovi i ako ih čestice prašine mogu dosegnuti, prijenos života sa Zemlje djeluje mogućim i mogao se odvijati milijardama godina, navodi Osmanov.

Europa nije odabrana slučajno. Ovaj Jupiterov mjesec već dugo privlači pažnju naučnika zbog mogućnosti postojanja tekućeg okeana ispod debele ledene površine. Takvo okruženje smatra se jednim od najizglednijih mjesta za potragu za vanzemaljskim životom unutar Sunčevog sistema.

Kako bi procijenio mogućnost prijenosa života, Osmanov je u svoje proračune uključio samo čestice dovoljno velike da mogu sadržavati bakterije te sudare koji ne bi zagrijali mikroorganizme do temperatura koje bi ih uništile. Nakon procjene količine prašine koja bi mogla napustiti Zemlju, naučnik je izračunavao koliko bi takvih čestica moglo stići do Jupiterovog sistema i završiti na površini Europe. U obzir su uzeti i tipovi udara koji stvaraju takve čestice te vjerovatnoća da se oni zaista dogode.

Iako autor priznaje da se radi o procjenama koje uključuju brojne pretpostavke, zaključak studije ide u prilog mogućnosti da je Zemlja mogla prenijeti život prema Europi. Prema radu, starost ledene površine Europe procjenjuje se na između 30 i 80 miliona godina. Tokom tog perioda na njenoj površini moglo se nakupiti između tri i osam puta deset na dvadeset treću česticu materijala sa Zemlje.

Autor navodi da takvi rezultati snažno ukazuju na mogućnost prisustva života u podzemnom okeanu Europe, pod uslovom da tamošnji biološki i biohemijski uslovi odgovaraju oblicima života koji potiču sa Zemlje. Studija ističe da bi za potvrdu ili odbacivanje te mogućnosti bila potrebna dodatna istraživanja.

Ideju panspermije komentarisao je i Ben Weiss, profesor planetarne nauke na Massachusetts Institute of Technologyju (MIT), koji smatra da nije nerazumno pretpostaviti da planete unutar istog Sunčevog sistema nisu potpuno biološki izolovane. On navodi da postoje snažni dokazi da su milijarde tona stijena s Marsa tokom historije dospjele na Zemlju. Dodaje i da naučnici znaju kako kamen veličine šake može stići s Marsa do Zemlje za samo godinu dana, i to u prosjeku svakih nekoliko stotina hiljada godina.

Rezultati istraživanja objavljeni su u naučnom časopisu International Journal of Astrobiology.